NGÀY MÀ “CARELESS WHISPER” VÀO SÀI GÒN
Trong khi trước 1975, nhạc phản chiến được phép sáng tác và lưu hành thoải mái, Sài Gòn sau 1975 gần như chỉ được phép hát nhạc chiến tranh, được gọi là “dòng nhạc cách mạng”. Đại loại như “những đôi mắt hình viên đạn”. Sinh hoạt văn nghệ được giới hạn trong cái gọi là “hội diễn văn nghệ quần chúng”, nơi khán giả thường được yêu cầu vỗ tay nhịp theo bài hát. Với người Sài Gòn lúc đó, hình ảnh ấy rất quái lạ và buồn cười. Thậm chí kỳ quặc.
Ban nhạc được gọi là “nhóm ca khúc chính trị”. “Sân khấu ca nhạc” thật ra là quán café nhạc sống (“tụ điểm ca nhạc”) và có lúc chỉ được phép chơi hòa tấu. “Nhạc nước ngoài không lời”. Để được trình diễn thật ra không đơn giản. Nhạc sĩ Bảo Chấn có lần kể rằng ông phải đưa chiếc đĩa than nhạc Mỹ do Tiệp Khắc sản xuất, với tên ca khúc và bìa đĩa in chữ Tiệp, để “chứng minh” với “các ông văn hóa” rằng đây là nhạc của “phe XHCN anh em”! Ờ hèn gì, “nhạc phe ta” thật là xuất sắc!
Cái gọi là “tình ca” lúc đó là “gặp em, trên cao lộng gió”. “Táo bạo” hơn thì cũng chỉ “cao cao bên cửa sổ, có hai người hôn nhau”. “Tình ca cách mạng”! Tuy nhiên, người Sài Gòn không hát nhạc ấy. Họ hát nhạc riêng của họ. Thanh niên Sài Gòn độ tuổi 20 vào thời điểm 1980 vẫn còn là chiếc gạch nối liền mạch với thế hệ đàn anh thập niên 1970. Họ hát nhạc Lê Hựu Hà. Tình ca Phạm Duy. Nhạc Pháp xưa. “Khi xưa ta bé, bang bang”… Hát với nhau, trong tiếng đàn thùng, ở những con hẻm nhỏ, những đêm dài dằng dặc…
“Như con nai hiền vui đôi chân mềm trên từng gót êm đềm
Em buông lơi tóc, nhón trên giòng nước trinh đầy
Đôi chân suôn ấy đã theo ngày tháng cuốn theo tình yêu
Xa xôi nơi ấy để cho tình cũ chết trong buồn hiu”…
(“Uống nước bên bờ suối”, Lê Uyên Phương)
Thứ nhạc tình với ngôn từ êm đềm và lộng lẫy này đã giúp nhiều người thuộc thế hệ “đi lạc”, “bơ vơ” và “sống trong buồn hiu” thời hậu chiến tìm lại được chút gì để níu kéo đời mình. Người Sài Gòn vẫn nghe nhạc ấy. Cho đến nửa sau thập niên 1980, khi “đất nước mở cửa”, một dòng nhạc tình khác từ nước ngoài mới dần thay thế “nhạc xưa”. Quán café được phép để nhạc nước ngoài. Thanh niên được phép để tóc dài lại. Một Sài Gòn hippie ngày nào sống dậy, cùng với những Beatles, Bee Gees, Santana, Eagles… Thậm chí cả hard-rock của Guns N’ Roses. Nhạc Anh-Mỹ, một cách chính thức, trở lại Sài Gòn.
Trong dòng nhạc ngoại ào ạt tràn vào thời điểm ấy, “Careless Whisper” xuất hiện như một ly nước mát, ngọt ngào và trong lành. Sài Gòn tràn ngập “Careless Whisper”! Giới trẻ Sài Gòn được tắm mát bằng “Careless Whisper”. Từ quán café đến các giảng đường. Không như những “Viens M’Embrasser” của Julio Iglesias hay “Bố Già” của Nino Rota vốn là loại nhạc tình thuộc thế hệ ca khúc vàng thập niên 1970 mà Sài Gòn từng vỗ về như ôm chặt tình nhân trong lòng, “Careless Whisper” là một thứ “tình ca hiện đại”. “Hiện đại tính” của “Careless Whisper” còn thể hiện ở băng video tape mà lần đầu tiên Sài Gòn được xem.
“Careless Whisper” đã mang lại ly giải khát cho một Sài Gòn đang khát nhạc tình, khát văn hóa, và có thể đang khát cả yêu. Cùng với hình ảnh từ loại video music thời còn “sơ khai”, giai điệu và ngôn từ “Careless Whisper” đã làm sung sướng lẫn thốn đau nhiều con tim trẻ. “Careless Whisper” còn mang lại cảm hứng sáng tác cho không ít nhạc sĩ Việt. Sáng nay, nhạc sĩ Bảo Chấn gọi và kể rằng “Careless Whisper” và George Michael đã ảnh hưởng rất mạnh đến các sáng tác tình ca của mình. Ông nói: “Nhạc George Michael như một thứ sương lành tắm mát cho vườn hoa âm nhạc”.
Ờ, sương mát. “Careless Whisper” cũng còn là làn gió dịu nhẹ nhưng đủ thổi bùng một ngọn lửa yêu. Một cô bạn kể, khi lần đầu tiên nghe “Careless Whisper”, cô ấy như muốn “đi chết đi cho rồi”. Cô ấy không “đi chết”. Cô ấy chép lời tặng bạn trai. Gói trong một phong bì, in cặp môi đỏ, bằng son. Và hàng chữ nắn nót: “Careless Whisper”!
Môi đỏ. “Careless Whisper”.

56 thoughts on “NGÀY MÀ “CARELESS WHISPER” VÀO SÀI GÒN”

  1. Bác Kim viết 1 bài quá hay! Đọc mà cứ ngẩn ngơ về hồi ức lần đầu khi được nghe Lê Uyên hát “Uống nước bên bờ suối”… Từng lời từng điệu nhạc cứ như mật rót vào lòng vì ca từ đúng thật “êm đềm và lộng lẫy”. Cám ơn bác!

  2. Nó là kỷ niệm thời em còn tự kỷ hay chui vào Rock Fan Club để xõa và bài hát này bao giờ cũng được các band hát mở màn đầu tiên anh ơi.
    Còn hồi xưa người đi cua em cũng chỉ hát cho em nghe Casablanca là hết mức rồi hahaha

  3. Dạ, em cũng cực thích nhạc Lê Uyên Phương. ” vũng lầy của chúng ta”, ” tình khúc cho em”,” cho lần cuối”, ” buồn đến bao giờ” , toàn là tuyệt phẩm âm nhạc.

  4. Nghe anh nói bỗng nhớ một ngày ca sĩ Anh Khoa “trần tình”. anh Trần Thiện Thanh “lập” ban nhạc “Sóng Giang” đi khắp nêo miền Tây ca cho bà con nghe. Và rồi để “sáng giong”! Ai cho!!!
    Chỉ góp cái vui theo anh Manh Kim nha!

    Đọc bao bài viết của anh, bài nào cũng đã!!!

  5. Bài viết hay. Có lẽ anh viết bài để tưởng niệm nhạc sĩ Geoge Michael đã ra đi đột ngột vào ngày Giáng Sinh, lúc chỉ 53 tuổi. “There’s no comfort in the truth
    Pain is all you’ll find”

  6. Đúng là vô kể anh nhỉ. Chẳng là đọc mọi bài anh viết đều “cảm” cái “thần” của bài viết, nhẹ như hơi thở mà xao động cả lòng.

  7. Ở sg lúc ấy để được nghe các ca khúc bất hủ thời đó tụi em hàng tuần mua vé ở ks Hoàng Gia để vào xem ca nhạc quốc tế…chen chúc trong phòng mấy chục người chỉ có 2 tv màu 14 in 🙂

  8. Bác Mạnh Kim viết đọc… quá đã! Em nhớ hình như khoảng ‘Careless Whisper’ đến VN, còn có hai bài ‘Paroles’ và ‘Woman in love’ nữa thì phải? Ngoài ra còn có ban nhạc ‘Mô đen Thất Kinh’ 🙂

    1. Paroles của Dalida và Alain Delon ra đời đầu thập niên 1970; còn Woman in love của Barbra Streisand thì đầu 1980 bạn ạ

  9. Những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, bọn mình là sinh viên ở một thành phố miền Trung. Thỉnh thoảng có “nhóm ca khúc chính trị” từ SG ra biểu diễn. Vé vào cửa “cứa” hết nửa tháng tiền cơm nhưng vẫn đi coi cho bằng được. Chương trình ngoài những bài “tình ca cách mạng” còn có “độn” một số ca khúc như How Can I Tell Her, Hotel California, Green Fields, Woman In Love… Trời ạ, hai “thế giới” khác biệt trong một đêm nhạc. Tụi mình nghe như chưa từng. Thế mới biết, sự thiếu thốn trong đời sống tin thần còn ghê hơn cơm áo.

    1. Hồi đó nghe đoạn intro bài Woman In Love trong băng cassette hay đến hết hồn luôn. Phải mất nhiều chầu cafe mới thuộc và ngấm câu intro ấy. “Tốn kém” dữ nhưng “đáng đồng tiền bát gạo” và đó là chưa kể cảm xúc tuyệt vời được chia sẻ giữa những bạn bè ghiền nhạc.

  10. Năm 78, học đh, giờ giải lao giữa tiết học quân sự, tôi ngêu ngao vài câu trong Như cánh vạc bay – TCS. Tối về họp bị kiểm điểm vì hát nhạc vàng

  11. Lúc đó thật khổ, có cái cảnh đang nghe nhạc vàng thì bị công an vào bắt tịch thu cả máy lẫn băng

  12. Hèn gì người ta dành cảm tình cho George…..một thời của mấy anh vệ binh đỏ tư tưởng ghê thật…..

    1. tom? lom va kinh khung lam. tui khi? truong son roi tui ” theo voi hit’ ba~ mia’ ,tui cach mang 30″ cai dam hua theo do moi that dang tom lom? chung no lung suc nhu nhung con cho’ nghe ngong va hanh hoe ai nghe nhac vang nhac phan dong …cai loai nhac ma bay gio chung no tang boc va to chuc nhung dem dien lo bich kech com day ban ah

  13. Hì hi bạn nhớ nhà bà nội mình ở chợ trời lê công kiều không, ở đó bị hốt hoài, mà lạ nhé tụi nó hốt xong thì mấy bữa thấy cái băng, cái đài lại xuất hiện ở chợ trời (ngày xưa mấy cái băng đó người ta ưa ghi tên ca sĩ ở mặt băng đó )cũng thấy vui

  14. Mày nhớ nhà ông hải, bà dải không, nhà của luxi đó, ngày xưa ổng bán chợ trời rồi đem về nghe bị công an nó leo lên lầu bắt ổng sợ quá quăng hết qua bên đề pô, giờ nghĩ lại thấy mắc cười

  15. Mất rồi mới tiếc. Vậy mà ngày đó sinh viên sống dưới thời đệ nhất đệ nhị cộng hòa xuống đường ủng hộ cộng sản. Các thế hệ sinh viên đó bây giờ sáng mắt chưa?

    1. tui ” theo voi hit’ ba~ mia’ ” do no uon hen lam anh oi. lu~ chung no dau co cai dau oc binh thuong va cai nhan cach’ de ma nhan ra dau , co nhan ra chung chi? hen ha cam mieng ma thoi

  16. Một tổng kết ngắn gọn, hay. Nếu có thể, nên bố sung thêm. Vì nhiều bạn trẻ sẽ không bao giờ có thể hiểu nổi có một giai đoạn người ta đã phải mở âm lượng rất nhỏ, nếu không muốn bị bắt, để nghe những bản nhạc mà bây giờ các bạn tự do nghe. Một giai đoạn của sự ấu trĩ, lỗ tai con người cũng được định hướng.

    1. Thế hệ chúng ta thật thiệt thòi không phải chỉ vì suy dinh dưỡng về thể chất mà quá nghèo nàn về tinh thần. Tôi còn nhớ thời đó, mỗi lần ba tôi mở đài VOA để cho chị em tôi được nghe những bản nhạc trước 75, nhà tôi đã đóng kín các cánh cửa chính và cửa sổ.

  17. chu thot’ viet co le de nhac nho cai thoi’ ” nho^? ra roi lie^m’ ” lai cua cong san day ma, 1 thoi lu~ khi? truong son tran ve thanh pho dot sach , chui rua? nhac mien nam doi truy phan dong ………… chan duong cat toc xe quan ong loa thanh nien roi bay gio chung lai chay theo nhung cai cu den kech com~ lo bich bang nhung ” dem nhac bole’ro. an mac quai dan ,hat nhung bai hat nam xua chung chui rua? la nhac doi truy day ma

  18. Bài viết của anh Manh Kim làm tôi nhớ lại những năm thập niên 80, bọn tui hay nghe bài này từ chiếc máy cassette cũ kỹ thỉnh thoảng lại nghiến băng rin rít. Cảm giác thật là khó tả khi nghe lại bài này.

  19. Trước đó mình cũng được nghe dòng nhạc này rất nhiều tại hai quán cafe nổi tiếng , phượng các thì có lời và đa dạng, còn trang đài thì chỉ hòa tấu paul mauriat va franc pourcel. Giữa năm 81 lần đầu tiên được thấy hình qua video tại nhà văn hóa tn quận 1 boney m, eagle, 2 chị em baccara… sướng mấy ngày bây giờ nghĩ lại rất buồn cười vé thì bán trước tại cổng đứng chờ hết xuất trước , khi cửa mở phía trong chưa ra phía ngoài đã chen vào. Cái tv pana 14 inches mà hơn trăm người xem. Những người đứng sau chẳng thấy gì mà cũng sướng lúc ra về phải hỏi những người ngồi gần thông tin hình ảnh để về nổ với bạn bè( trong đám đó có mình)… một thời đã qua.

    1. Những năm đó cứ chen nhau mua vé xem video ca nhạc quốc tế tại nhà hàng Lê Lai ( nay là tòa cao ốc gần New World )

  20. Các anh trong Tổng hội SV…. cầm đầu xách động SVHS xuống đường ủng hộ csvc . bây giờ các anh được cái gì ? : Có được tạc tượng , dựng tượng hay có ai đó nghĩ công lao lấy tên của các anh đặt cho các con đường mà xưa kia mấy anh hay xuống biểu tình ủng hộ cs trong thành phố Sài gòn chưa ??. Các anh có ngậm ngùi tiếc nuối cho khoảng đời tuổi trẻ trôi đi và sự nghiệp học hành công danh dở dang … Còn các sv.hs ngày xưa , ” bây giờ sáng mắt chưa !? “. ( câu đóng dấu phẩy kép này mượn ý nghĩ của bạn Bùi Chân Tín. )

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *